Năm 2010 tôi là một giáo viên mầm non phụ trách lớp 5 tuổi. Trong lớp có một cháu khuyết tật (Downd). Thời điểm đó Vy được 20 tháng tuổi, buổi chiều tôi đón Vy ở nhà trẻ về lớp tôi chơi, tôi luôn quan sát xem nó chơi cái gì và chơi như thế nào? Tôi luôn tự hỏi sao trong nhóm anh chị nhanh nhẹn thông minh rất yêu nó, thích chơi với nó thì nó hoàn toàn hờ hững mà luôn tìm đến anh chàng bị Downd kia để chơi và anh chàng đó cũng rất thích chơi với Vy! Có vấn đề gì ở đây chăng? Tôi luôn boăn khoăn và tự hỏi tại sao lại vậy? và câu trả lời chính là câu nói đùa của đồng nghiệp tôi “Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã! Những đứa có vấn đề lại thích chơi với nhau”. Tôi cảm thấy tự ái vô cùng, nhưng đó chính là câu trả lời đúng nhất và thẳng thắn nhất mà tôi được nghe! Và đó cũng là lý do tôi không cho con và trung tâm chuyên biệt ở đó cả ngày để học bởi chỉ một lý do tôi sợ bé học được những hành vi của những đứa trẻ Tự kỷ khác một cách vô thức…
Giai đoạn Vy chưa được can thiệp hành vi- Đó là giai đoạn khó khăn nhất, tôi tưởng chừng như bỏ cuộc, mỗi lần Vy ăn vạ,hờn khóc, chống đối không thực hiện yêu cầu, tôi đã cố gắng phớt lờ (Giả vờ như không nghe thấy tiếng nó khóc) và tiếp tục những bài tập đó đến cùng, mặc dù trong lòng rất thương xót con. Có lần Vy khóc suốt 2 tiếng, rồi ốm, ho, nôn chớ… nhưng tôi vẫn không bỏ cuộc và tự động viên mình “ ốm, ho uống thuốc rồi sẽ khỏi, còn tự kỷ thì không có thuốc nào cứu được, phải cố thôi con!”. Để vượt qua thử thách đó đòi hỏi mỗi người bố, người mẹ có đủ kiên trì, nghị lực và thương yêu con đúng cách. Tôi gặp không ít các ông bố đã quát tháo con; đe dọa con bằng roi vọt, tôi thì không, tôi sử dụng sử dụng ngữ điệu của ngôn ngữ một cách rõ ràng: Tôi nói “không” với giọng nghiêm khắc khi Vy làm sai; và nói “đúng rồi!”; “Giỏi lắm!”; “Tốt” với giọng vui vẻ và thêm vào đó là những cái vuốt ve, những lời âu yếm hay những tiếng vỗ tay cổ vũ.
Đứa trẻ nào cũng có đủ năm giác quan nhưng trên thực tế trẻ tự kỷ hầu như không tập trung do vậy cơ quan thị giác không được phát huy tác dụng của nó, do trẻ tự kỷ hầu như không thể nghe hiểu được những yêu cầu bằng ngôn ngữ của người lớn, tuy nhiên một số trẻ tự kỷ lại rất nhậy cảm với âm thanh: Một tiếng động nhẹ cũng làm trẻ thức giấc, một bóng người đi qua cũng đủ để nó quay lại… Làm gì, dạy gì với trẻ khi nó không tập trung và không nghe hiểu ngôn ngữ? Với Vy tôi sử dụng nhiều đến xúc giác, vị giác và khứu giác, nghe có vẻ buồn cười nhưng nó thật hiệu quả. Tôi cho Vy nếm tất cả các vị: từ vị đắng của cà phê, vị cay của ớt bột, vị tê tê của rượu, vị ngọt của mật ong, vị chua của chanh… Các mùi: mùi thơm của các loại quả, các loại hoa,các loại gia vị, mùi khét của các loại chất đốt… Nó biết thế nào là đau với cái cặp mẹ cặp ở ngón tay nó, biết được rát khi bị băng dính dán vào tay; biết đến nóng, đến lạnh, biết buồn khi cù lét… Nó không hiểu ngôn ngữ nhưng lại rất hiểu các âm thanh được gõ với nhau, nó nghe và phân biệt được các âm thanh của cái bát và cái thìa khác với cái bát và cái đũa, nó nghe hiểu được đâu là tiếng vỗ tay, đâu là tiếng dậm chân… mắt nó không tập trung, không nhìn vào người nói chuyện, không làm theo mẫu của mẹ nhưng nó phân biệt được hai cái cốc giống nhau với 1 điểm khác nhau rất nhỏ. Tôi đã tận dụng tất cả những ưu điểm của nó như thế để dạy.
