Một kế hoạch đã được lên lịch, những người tham gia vào “cuộc chiến” đã lên dây cót sẵn sàng đối diện và “chiến đấu” với nó.
Khống chế thời gian tự do của Vy: Mỗi tuần tôi giành khoảng 40 giờ để dạy và chơi với các bài tập can thiệp hành vi,kỹ năng, vận động, nghe hiểu… điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây là không chỉ một mình tôi mà cả gia đình: chồng tôi, những người biết về Vy đều được nhắc đến các nội dung can thiệp này khi tiếp xúc với với nó. Vy được can thiệp liên tục ở lớp và ở nhà. Không có thời gian nào để nó có thể chơi tự phát với những biểu hiện của Tự kỷ được lặp lại trong quá trình can thiệp. Tại thời điểm đó tôi tìm hiểu về 3 phương pháp:
- Phương pháp dùng thuốc;
- Phương pháp phân tích tâm lý;
- Phương pháp can thiệp hành vi.
Theo cá nhân tôi, phương pháp dùng thuốc đến nay tỏ ra không hiệu quả vì có nhiều tác dụng nguy hiểm vì vậy tôi không dùng phương pháp này cho Vy.Phương pháp phân tích tâm lý cố gắng tìm hiểu vì sao trẻ bị rối lọan bằng các hoạt động dẫn đi chơi cát, nước, cố gắng giao tiếp với trẻ bằng tình yêu thương… Thời gian đầu tôi đã áp dụng phương pháp này bởi không muốn con khóc quá nhiều, sợ con bị ốm, tuy nhiên sự tiến bộ chậm chạm cộng thêm hành vi ăn vạ làm theo ý thích ngày càng gia tăng, đã làm tôi nản và ghi ngờ hiệu quả sẽ không đạt mà lại mất nhiều thời gian. Phương pháp can thiệp hành vi không quan tâm đến lý do bị Tự kỷ, mà quan tâm đến việc loại trừ dần các dấu hiệu của Tự kỷ và dạy trẻ các kĩ năng sống, thái độ cư xử của hành vi đúng đắn, bằng các chương trình học được chia nhỏ thành từng bước để dần dần hình thành hành vi cư xử đúng đắn. Tôi đã áp dụng và từng bước nhận thấy sự tiến bộ của con trong từng giai đoạn can thiệp. Tuy nhiên, hiệu quả đạt được đến đâu không phụ thuộc vào giáo viên mà phụ thuộc và chính cha mẹ của nhưng đứa trẻ Tự kỷ. Tại sao tôi lại nói như vậy? Bởi những lý do sau:
Thứ nhất, giáo viên chỉ can thiệp cho bé theo giờ và tối đa là 2 tiếng/ ngày. Còn 22 tiếng còn lại thì như thế nào? Trừ lúc ngủ, còn lại tất cả đều đựơc can thiệp. Và ai sẽ làm điều đó, câu trả lời là: Bố mẹ chính là người giáo viên tốt nhất để làm được điều này.
Thứ hai, bố mẹ bao giờ cũng là người yêu con nhất, thương con nhất, giáo viên và những người can thiệp không bao giờ có thể cho con bạn thứ tình cảm đó được.
Thứ ba, ai hiểu con bạn nhất? đó chính là bố mẹ, bố mẹ hiểu con hơn ai hết, nên bố mẹ sẽ là người giáo viên có những phương pháp linh hoạt, sáng tạo để đáp ứng cho bài học của con phù hợp với sở thích, nguyện vọng và hứng thú của con.
Và điều quan trọng của sự thành công đó là gia đình phải phát hiện và can thiệp không bỏ lỡ thời điểm vàng (thời điểm vàng: dưới 36 tháng tuổi). Tại sao gọi là thời điểm vàng? Trong giáo dục mầm non có đề cập đến vấn đề: Khủng hoảng tuổi lên ba, đây là thời điểm trẻ bắt đầu hình thành và phát triển nhân cách của mình, nếu bỏ lỡ thời điểm này đồng nghĩa với việc nhân cách “tự kỷ” của một đứa trẻ đã được phát triển và hình thành, lớn lên nhân cách ấy vẫn được duy trì, dù cố gắng can thiệp đến bao nhiêu đi chăng nữa thì không cải thiện được là bao.
Tôi đã tiếp xúc với rất nhiều trẻ tự kỷ, đặc biệt tôi ấn tượng với cháu Kin bằng tuổi với Vy nhưng giờ đây Kin chỉ là đứa trẻ 7 tuổi với tư duy và ngôn ngữ của đứa trẻ 8 tháng tuổi, hành vi không tự kiểm soát… Kin là nỗi ám ảnh của gia đình và nhà trường. Còn với Vy của tôi lúc này thì sao? bé tung tăng với chiếc cặp sách mới bước vào trường tiểu học, chiều chiều đi học về, vui sướng khoe với mẹ những chuyện ở lớp, những lời phê của cô “tốt, “khá”, “cô khen”… làm tôi rất hài lòng. Vy tự tin đứng trước đám đông để thể hiện tài năng: Múa, hát, khiêu vũ… những câu hỏi hóc búa, những lời lý giải ngộ nghĩnh của Vy đã làm cho cuộc sống của gia đình trở lên vui vẻ Càng ngày Vy càng muốn khám phá nhiều thứ ở thế giới xung quanh hơn bằng những câu hỏi “ tại sao?”; “như thế nào hả mẹ?”… tôi phải mua các cuốn: 1000 câu hỏi vì sao, tò mò và những người bạn, từ điển… cho Vy đọc, tự tìm hiểu và kể cho mẹ nghe… (Bé Vy biết đọc lúc 4 tuổi).
Sau 3 tháng tích cực can thiệp, Vy đã có hành vi được kiểm soát khá tốt, giao tiếp mắt cũng phần nào được cải thiện. Tôi đặt lịch hẹn với bác sĩ XXX để được khám tiếp. Bác sĩ khá hài lòng với kết quả Vy đạt được: Nó ngoan, nghe lời, ngồi vào ghế chơi các trò chơi bác sĩ đưa ra, chứ không còn khóc lóc ăn vạ, không còn chạy lăng xăng như lúc trước nữa. Điều tuyệt nhất là IQ của nó phát triển ở mức bình thường và tôi nhận thấy mình đã đi đúng hướng và can thiệp tích cực hơn với hướng đi đó. Tôi đã dồn hết tâm sức để can thiệp cho con mọi lúc mọi nơi, bất cứ khi nào, bất cứ đồ vật hay dụng cụ gì cũng để dạy con… và từ chối lời mời của bác sĩ XXX về làm quản lý cho chị ở một trung tâm can thiệp tự kỷ.
Thời gian bé Vy được 28 tháng (sau 3 tháng can thiệp), tôi thấy mình không có đủ thời gian, sức khỏe để đảm đương việc can thiệp cho nó nữa, tôi tìm đến các sinh viên đào tạo họ, hướng dẫn họ cách dạy và đưa bài tập cho họ. Cứ thế từ thứ hai đến chủ nhật đều đặn Vy được sinh viên hỗ trợ can thiệp 2 tiếng/ngày, thời gian còn lại tôi, chồng tôi và các bác của cháu tham gia vào dạy.
